Sürekli yorgunluk neden olur?
Sürekli yorgunluğun kötü uyku ve stresten demir ya da B12 eksikliğine, tiroid sorunlarına ve ilaçlara kadar pek çok nedeni olabilir. Bize “demir serumu” ya da “B12 serumu” için yazanların çoğu haftalardır veya aylardır yorgun ve bu ciddi bir cevabı hak ediyor. Ama yorgunluk tıpta en belirsiz şikâyetlerden biridir. Şunlardan kaynaklanabilir:
- Az uyku, vardiyalı çalışma, stres veya yeni doğan bir bebek.
- Demir eksikliği veya kansızlık, örneğin yoğun adet kanaması ya da sindirim sisteminden sessiz kan kaybı.
- B12 veya folik asit eksikliği.
- Tiroidin az çalışması, şeker hastalığı, böbrek veya karaciğer sorunları.
- Enfeksiyonlar ve ağır bir griple ya da COVID ile geçen haftaların ardından gelen dönem.
- Moral bozukluğu veya depresyon.
- Kullanılan ilaçların yan etkileri.
Bir vitamin serumu bu nedenleri birbirinden ayıramaz. Asıl sorun tiroid ya da kan kaybıysa, serum sizi bir gün biraz daha iyi hissettirip gerçekten ihtiyaç duyduğunuz teşhisi geciktirebilir.
Demir eksikliği nasıl anlaşılır?
Demir eksikliği kan testiyle anlaşılır: doktorunuz genellikle tam kan sayımı ve ferritine (vücudun demir deposu) bakar, duruma göre başka demir testleri de ister. Eksiklik özellikle yoğun adet gören kadınlarda, gebelikte, et yemeyenlerde ve bazı bağırsak hastalıklarında sık görülür.
Düşük bir sonuç işin başlangıcıdır, sonu değil. Doktorun demirin neden düştüğünü de bulması gerekir. Yetişkinlerde, özellikle erkeklerde ve menopoz sonrası kadınlarda, bu mide veya bağırsaktan kan kaybını araştırmak anlamına gelebilir. Bu iş bir aile hekiminin ya da dahiliye uzmanının işidir, bir serum hizmetinin değil.
Demir eksikliği olan çoğu kişi önce ağızdan demir (tablet veya şurup) ile tedavi edilir. Damardan demir belirli durumlarda kullanılır: tabletler işe yaramadığında, mide kaldırmadığında ya da eksikliğin daha hızlı düzeltilmesi gerektiğinde. Reçeteyle verilen bir tedavidir.
Damardan demir neden evde uygulanmaz?
Damardan demir klinikte ya da hastanede verilmesi gereken bir tedavidir; bu yüzden Derman onu evde, otelde ya da “vitamin serumu” olarak uygulamaz. Üç nedeni var:
- Damardan demir nadiren de olsa ciddi bir alerjik reaksiyona yol açabilir. Kılavuzlar, bu tür bir reaksiyona hemen müdahale edebilecek personel ve ekipmanın hazır olduğu bir ortamda verilmesini ve hastanın sonrasında gözlenmesini önerir.
- Doz kilonuza, kan sonuçlarınıza ve kullanılan ilaca göre değişir. Eksikliğinizi tedavi eden doktor tarafından planlanmalıdır.
- Fazla demir zararlıdır. Vücudun ihtiyacı olmayan demir depolanır ve atılması zordur. “Ne olur ne olmaz” diye demir vermek güvenli değildir.
Doktorunuz demir eksikliği teşhisi koyup damardan demir önerdiyse, nerede uygulanacağını ona sorun. İstanbul’da bu tedavi hastanelerde ve kliniklerde yapılır.
B12 tedavisinden önce kan testi gerekir mi?
Evet, B12 eksikliği de tedaviden önce kan testiyle doğrulanır; doktor bazen emin olmak için ek testler ister. B12 vitamini kan hücreleri ve sinirler için gereklidir; eksikliği yorgunluk, dilde yanma, solukluk ve el ayaklarda karıncalanma veya uyuşmaya neden olabilir.
Bir istisna var. Doktor sinir belirtileri (uyuşma, karıncalanma, dengesiz yürüme, unutkanlık) ya da ağır kansızlıkla birlikte B12 eksikliğinden şüphelenirse kan örneğini alır ve çoğu zaman sonucu beklemeden aynı gün tedaviye başlar. Bu kararı sizi muayene eden bir doktor klinikte ya da hastanede verir; bu durumda vakit kaybetmeden bir doktora görünün.
B12 düşüklüğünün sık nedenleri arasında takviye almadan uygulanan vegan beslenme, mide veya bağırsakta emilim sorunları, geçirilmiş mide ameliyatı ve metformin ya da mide asidi azaltan ilaçlar gibi bazı ilaçların uzun süre kullanımı sayılabilir. Yaşlılarda daha sık görülür.
B12 gerçekten düşükse tedaviyi doktorunuz belirler. Nedene göre tablet ya da bir kür halinde B12 iğnesi olabilir. Emilim sorunu olanlar çoğu zaman uzun süre, bazen ömür boyu iğneye ihtiyaç duyar. Bu yüzden tek bir dozdan çok, düzenli bir tedavi planı önemlidir.
B12 serumu B12 eksikliğini tedavi eder mi?
Hayır, B12 içeren serumlarımız teşhis konmuş bir eksikliğin tedavisi değildir. B12 dahil B vitaminleri Enerji Serumu, Jet Lag Serumu ve Myers Kokteyli’nde bulunur; ayrıca ek olarak B12 iğnesi de sunuyoruz. Fiyatlar tedaviler ve fiyatlar sayfasında.
Kan testiniz B12’nin düşük olduğunu gösteriyorsa tedaviyi kendi doktorunuz belirlemeli ve takip etmelidir. Evde ya da otelde takılan tek bir serum bu planın yerini tutmaz. B12 değeri normal olanlarda ek B12’nin enerji verdiğine dair kanıtlar sınırlıdır. Bunu açıkça söylüyoruz; doktorumuz serum gerekmediğini de söyleyebilir.
Elinizde yakın tarihli kan sonuçları varsa rezervasyonla birlikte gönderin. Doktorumuzun serumun anlamlı olup olmadığına ve önce başka bir şeye bakılıp bakılmaması gerektiğine karar vermesine yardımcı olur.
Kimler serum taktırmamalı?
Gebelikte kendi doktorunuzun onayı olmadan, böbrek ya da kalp yetmezliğinde, bazı ilaçlarla, bilinen alerjide ve akut şikâyetlerde serum uygun değildir. Torbada ne olursa olsun damardan serum tıbbi bir işlemdir ve doktorumuz şu durumlarda serumu reddeder veya erteler:
- Gebelik (kendi doktorunuz onay vermedikçe).
- Böbrek yetmezliği veya kalp yetmezliği.
- Bazı kan sulandırıcılar, idrar söktürücüler, kalp veya böbrek ilaçları gibi bazı ilaçlar.
- Serumdaki herhangi bir maddeye bilinen alerji.
- Göğüs ağrısı, nefes darlığı veya bayılma gibi akut şikâyetler.
Ayrıntılar için kimler serum almamalı yazımıza ve güvenlik sayfamıza bakabilirsiniz.
Yorgunluk ne zaman acil durumdur?
Nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma, siyah dışkı ya da yoğun kanamayla birlikte olan yorgunluk aynı gün tıbbi bakım gerektirir. Şunlar varsa hastanenin acil servisine gidin veya 112’yi arayın:
- Dinlenirken nefes darlığı ya da göğüs ağrısı.
- Bayılma veya bayılacak gibi olma.
- Siyah, katran gibi dışkı; dışkıda veya kusmukta kan; çok yoğun kanama.
- Çok soluk bir cilt ile birlikte hızlı çarpan kalp.
- Giderek artan uyuşma, karıncalanma veya güçsüzlük ya da yeni başlayan bilinç bulanıklığı.
Bu belirtiler olmadan süren yorgunlukta bir aile hekimine veya dahiliye polikliniğine gidin ve kan testi isteyin.
Derman demir veya B12 serumu talebine nasıl yaklaşır?
Derman’dan “demir serumu” ya da “B12 serumu” istediğinizde doktorumuz önce ne zamandır böyle hissettiğinizi, kan testi yaptırıp yaptırmadığınızı, hangi ilaçları kullandığınızı ve hastane gerektiren bir belirtiniz olup olmadığını sorar. Çoğu zaman dürüst cevap şudur: önce kan testi. Bazen doktor kontrolünden sonra rahatlamak için bir serum makul olabilir; bu durumda lisanslı bir hemşire evinize veya otelinize gelir, örneğin Nişantaşı ya da Kozyatağı.
Rezervasyondan önce sormak isterseniz WhatsApp’tan yazın. Her rezervasyonu önce bir doktor okur.
